zincir sözlük – Blockchain, Metaverse ve Kriptopara bilgi kaynağı
tr blockchain ekosisteminin ismail hoca'sı, abisi. kendisi kadir has üniversitesi'nde öğretim görevlisi ve birçok eğitim, finans kurumunda da danışmanlık yapar.
jup.ag adresinde faaliyet gösteren bir defi platformu. solana üzerindeki likit işlemlerinin büyük payına sahip. bugün itibariyle binance dahil çoğu merkezi borsada listelenecek. ayrıca daha önce jupiter üzerinden swap ve defi işlemi yapmış kullanıcılara da en az 200 adet olmak üzere hatrı sayılır miktarda airdrop yaptı.
jupiter'in çıkardığı lfg isimli launchpad'de airdrop şeklinde dağıtılan topluluk tokeni. meow taraftarları diye bir solana tarikatınca sahiplenilse de jupiter'in de fiyat desteği ile yükek miktarlara ulaşıp sonra tekrar dip seviyelere gelmiştir.
muhtelemen jupiter'in (bkz:jup)token öncesi fomo yaratma hamlesiydi.
i̇nsanların twitter(x) profillerini hisselere bölüp sattığı ve hissedarların da etkileşimlerinden para kazandığı bir proje. ponzi olduğuna dair görüşler ağırlıkta.
alexey pertsev, tornado cash'in geliştiricisi, peppersec'in kurucu ortağı ve ceo'sudur. peppersec, etik bilgisayar korsanlarından oluşan bir siber güvenlik firmasıdır.

pertsev, abd hazine bakanlığı'nın 8 ağustos 2022'de düzinelerce tornado cash adresini yabancı varlık kontrol ofisi'nin (ofac) yaptırım listesine koymasından kısa bir süre sonra hollanda'da tutuklandı.

haziran 2022'de fiod, peppersec şirketini fonların suç kaynaklı olup olmadığını düzgün bir şekilde kontrol etmediğini iddia ederek tornado cash hakkında bir soruşturma başlattı.

8 ağustos 2022'de amerika birleşik devletleri hazine bakanlığı yabancı varlıkları kontrol ofisi, tornado cash'in o zamandan beri toplam işlemlerinin toplamı olan 7 milyar doları aşan kripto para biriminin kara para aklamada kullanıldığını duyurdu.

bu arada fiod, 7 milyar dolarlık işlemlerin en az 1 milyar dolarının suç kaynaklı olduğunu iddia etti. lazarus group adlı kuzey koreli bilgisayar korsanlarının, bu fonların 455 milyon dolarından fazlasının çalınmasıyla bağlantılı olduğu iddia edildi. hazine'nin yaptırımları açıklamasını takip eden haftada tornado cash'in token'ı torn yüzde 56 oranında değer kaybetti. tornado cash'in dao'su 14 ağustos 2022'de kapatıldı; dao'nun fonları, yönetişim sözleşmelerine iade edildi ve çoklu imzası silindi.

10 ağustos 2022'de pertsev, hollandalı yetkililerin emriyle "suçlu mali akışları gizleme ve kara para aklamayı kolaylaştırma" şüphesiyle tutuklandı. pertsev'in tutuklanması, bir geliştiricinin kodlarının başkaları tarafından yasa dışı kullanımı nedeniyle tutuklanmasının açık kaynak yazılımların geleceğini tehdit eden bir emsal oluşturduğunu söyleyen web3 topluluğu üyelerinin protestolarına yol açtı.

26 nisan 2023'de pertsev'in gözetim altında serbest bırakılacağı haberi kripto camiasında sevinçle karşılandı. elektronik bilezik takılı olarak ev hapsinde tutularak davası sürmektedir.
tornado cash bir şirket değildir; merkeziyetsiz, gözetim dışı bir akıllı sözleşmedir. ethereum ağında zk-snark teknolojisine dayalı bir gizlilik çözümüdür. peppersec kurucu ortakları roman storm ve roman semenov tarafından 2019 yılında piyasaya sürülmüştür.

tornado cash, kendisine gönderilen eth'leri topluca bir havuza alıp karıştırıp, daha sonra istenilen adrese çekim yapar. bu sayede, herhangi bir adrese gelen paranın gönderildiği adresi belli olmaz, gizli kalır. hizmete girdiği 2019 yılından bu yana yaklaşık 7.6 milyar abd doları bu uygulama üzerinden aktarılmıştır.

kripto karıştırıcılar veya karıştırma hizmetleri, genellikle kripto işlemlerinin kaynağını gizlemek için kullanılan platformlardır. bu karıştırıcıların amacı, işlemleri anonim ve izlenmesi zor hale getirmektir. bu platformlar genellikle bir kripto para birimi işlemini diğerleriyle karıştırır ve farklı cüzdan adreslerine gönderir. tornado cash, yaptırımlardan önce en popüler karıştırma hizmetlerinden biriydi.
web3 odaklı, sosyal medya ve tüm internet sitelerine entegre edilebilir ödeme sistemi sunan proje. twitter üzerinden çeşitli tokenlar ile başka birine anlık para gönderebilir, ödeme yapabilir yada bahşiş atabilirsiniz. ayrıca pip token diye jetonları da mevcuttur.
siteleri
kullanıcı geribildirimleri ile işe başlamış geleceğin tüketici sosyal platformu. kullandığınız ürün ve hizmetler hakkında deneyimlerinizi paylaşıyor, puanlıyor ve üstelik bundan kazanç sağlıyorsunuz. 2024 yılında çıkarmayı planladıkları tokenlarıyla da hem erken kullanıcılara hem de referans linki ile kullanıcı kayıt ettirenlere cömertçe ödül dağıtacaklarına dair sinyaller alıyoruz efendim :) utility sağlam, globalde de iş yapar.
an itibariyle "eş-dost test süreci" başlatmıştır kendileri. ref linkimi de atayım şuraya

ne diyelim? yolunuz açık olsun!
chief technology (or technical) officer. şirketlerin teknolojik süreçlerini yöneten, yeni yol ve yöntemleri belirleyen sorumlu kişidir. teknolojiden sorumlu başkandır.
yetki ıspatı. pos ve pow'a alternatif olarak ortaya çıkan bir konsensüs mekanizmasıdır. diğer ikisinin aksine emek yada hisse değil de itibarını ve kimliğini ortaya koyarak işlem onaylayıcı olmanızı sağlar. bunun dezavantajı ise kişinin anonim kalmasını önlediği için diğer iki ağın sunduğu gizlilik felsefesine ters düşmesidir. peki neden var? kapalı devre veya diğer adıyla private çalışan şirket, kurum işlemleri için mükemmel bir çözüm olabilir. böylelikle hem byzantine-fault-tolerant hem de sybil attack konusunda daha güvenli bir duruş sergiler.
“sybil” adı, çoklu kişilik bozukluğuna sahip olan ve gördüğü tedaviyle ünlenen abd’li sanat öğretmeni sybil dorsett’ten gelmektedir.
yukarıdaki bilgiden de yola çıkarak şunu diyebiliriz: sybil attack bir node yani düğümün birden fazla node kimliğine bürünerek çoğunluğu ele geçirmesi işlemine denir. peki amaç nedir? amaç diğer dürüst node'ları da manipüle ederek karar mekanizmasını oranında ele geçirmek. günümüz pos ağ yapılarında bu pahalıya mal olacağı için çok mümkün değil. pow mekanizmasında ise bitcoin gibi pow mekanizmasına sahip ağlarda yüksek hash rate ve donanım maliyeti gerektirdiğinden "henüz" mümkün değil. katılımcı sayısı az olan pow mekanizmasına sahip ağlar için ise hala geçerli bir tehdit. bu konuda bitcoin gold büyük sorunlar yaşamıştı. bitcoin cash için de aynı senaryolar tartışıldı fakat pek mümkün olmadı.
wormholes isimli blockchain ağının konsensus modeli.
açılımı: dynamic random election. onaylayıcı node'ları dinamik olarak rastlantısal biçimde seçiyor. bu durumda hisse kanıtı meselesine çok da önem vermiyor diyebiliriz. byzantine fault tolerant konusunu kökünden çözdüklerini iddia ediyorlar.
dre konsensus yapısıyla hayata geçen bir blockchain ağı. ağların 3 dilemması olarak gördükleri sorunu çözdüklerini iddia ediyorlar. nedir bunlar?
"scalability, security, and decentralization"
şu sıralar testnetlere başladılar. ayrıca nft market place yanı sıra snft diye kendilerine özgü bir nft modeli de geliştirdiklerini söylüyorlar.
adres
zk teknolojisi ile l2 cüzdanlarınızı bağlayıp tx komisyonsuz imza ile işlem yapabildiğiniz dex. cüzdanında ayrı tokenlerden küsürat bulundurup birleştirmek isteyenler için de harika araç.
adres
pow işleyiş mdelinden pos’a geçiş sürecine verilen isim. bu süreçte iki paralel eth ağı birleşerek tek bir pos işleyişiyle devam edecek. merge denmesinin sebebi de bu. en son belirlenen tarih 13 eylül idi. değişti mi bilmiyorum. çoğunluk merge sonra gasfee düşecek zannetse de tam olarak öyle olmayacak.

pow işleyişindeki madenci ücreti pos sistemindeki stake holderlara gidecek. merge ile iki konu çözülüyor;
- hız
- ölçeklenebilirlik.
tabi ekolojik açıdan da oranında elektrik kullanımı azalacağı için enerji tüketimi ve küresel ısınma gibi alanlarda pozitif etkisi olacağı düşünülüyor.
ışığı, veriyi ve makine zekasını beraber kullanarak 21. yüzyıl için hikayeler yaratmaya çalışan biridir. bunu anlatabilmek için mimariyi kanvas gibi kullanır. i̇lhamını sanattan önce bilim ve teknolojiden daha çok alır. sanat konusunda aldığı ilham, işlerinde doğrudan gözükmese de, daha geleneksel dönemlere, rönesans'a, 6-7 yüzyıl öncesinin dönemlerine kadar gider.

asıl ilham kaynağı bilim ve teknoloji olduğu için, yapay zeka alanında çalışan biri, herhangi bir sanatçıdan daha fazla ilham kaynağı olmaktadır. geleceğin tahlili için, geleceğe dair bilgi ve ilginin derinleşebilmesi de ilham kaynağının böyle kişiler olması açısından daha mantıklıdır.

son sekiz yıldır büyük veri ve algoritmalarla dünyanın değişik şehirlerinde heykeller, veri heykelleri, resimler üretmiştir. son zamanlarda mimarinin hikayenin bir parçası olması adına "immersive" yani izleyiciyi sarmalayan deneyimlerini paylaşmaktadır.

mimari, sinirbilim ve yapay zekayı birleştiren projeler üreten ve bu alana yoğunlaşmış bir sanatçıdır.

yapay zekayı görsel şölene dönüştüren sanatçı
mayıs 2022'de yayımlanan, vitalik buterin, e. glen weyl ve puja ohlhaver tarafından yazılmış “merkeziyetsiz toplum: web3’ün ruhunu bulmak” makalesinde bahsedilmektedir.

i̇smini warcraft oyunundaki transfer edilemeyen eşya sınıfı olan “soul bound”dan alan token, "non-transferable-token (ntt)" transfer edilemez, devredilemez, dolayısıyla satılamaz özelliğiyle öne çıkmaktadır.

sbt'lerin;
-teminatsız kredi verme,
-kişisel markalar oluşturma,
-kimlik, kaynak ve itibar oluşturma,
-topluluk cüzdanı kurtarma,
-sybil dirençli yönetişim,
-ademi merkeziyetçilik mekanizmaları
gibi birçok temel ekonomik ve sosyal faaliyetlerde; kalıcı, devredilemez ilişkiler üzerine kurulu olması düşünülmektedir.

ruhların ve toplulukların, aşağıdan yukarıya bir araya geldiği ortaklaşa belirlenmiş bir sosyallikle, birlikte yaratılan zekayla, daha zengin ve çoğulcu ekosisteme “merkezi olmayan toplum” (desoc)'a kavuşturacağına inanılmaktadır.

decentralized society: finding web3's soul
hedge fon yöneticisi ray dalio'nun meşhur animasyon video filmi.

değişen dünya düzeni ile başa çıkma prensipleri: milletler neden başarılı ve başarısız olur? adlı çok satan kitabının görsel bir uyarlamasıdır.

son dönemi, bağlama oturtarak tarih boyunca süregelen bir kalıbın nasıl tekrar ettiğini açıklıyor.

changing world order